Op de PFAS-kaart Vlaanderen vind je meer informatie over de aanpak en de stand van het onderzoek, en de bijbehorende no regret-maatregelen in je buurt. De PFAS-kaart kun je raadplegen via www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/maatregelen-per-gemeente.
Algemene vragen over PFAS kun je sturen naar het mailadres pfas@vlaanderen.be. We geven hieronder al antwoord op veel gestelde vragen.
Momenteel zijn er vaststellingen gebeurd op de site Kloosterstraat 58. Op het meetpunt zijn verhoogde PFAS-waarden vastgesteld.
Op basis van de metingen adviseert het Agentschap Zorg en Gezondheid (AZG) uit voorzorg om een aantal zogenaamde ‘no regret-maatregelen’ na te leven, om blootstelling zo veel mogelijk te beperken.
Geadviseerde no regret-maatregelen op de site en in een zone van 500m rond de site:
- Gebruik het water van je grondwaterput niet als drinkwater, ook niet om thee, koffie of ijsblokjes te maken of om ermee te koken.
- Gebruik je putwater niet om je zwembad te vullen en moestuin water te geven.
- Putwater kan gebruikt worden voor laagwaardige toepassingen zoals je auto wassen, toilet doorspoelen, oprit afspuiten en sierplanten water geven.
De resultaten van de bodemstaalanalyses zijn geruststellend waardoor no regret-maatregelen voor bodemgebruik niet nodig zijn. Het gebruik van regenwater blijft ook toegelaten.
Perfluorverbindingen, afgekort PFAS, zijn een grote groep van om en bij de 6000 organische verbindingen. PFAS zijn chemische stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen, maar die door de mens zijn gemaakt. Ze zijn niet of nauwelijks biologisch afbreekbaar, waardoor ze lang in ons milieu aanwezig blijven.
PFAS hebben water-, vuil- en vetafstotende eigenschappen. Daarom worden ze in veel industriële toepassingen en consumentenproducten gebruikt, zoals brandblusschuim, antiaanbaklagen in kookgerei, waterafstotende kledij, bepaalde behandelde papiersoorten, sommige cosmetica en huishoudproducten, enz.
PFAS komen in het lichaam terecht via voeding, water, inademing, inslikken van bodemdeeltjes, en in beperkte mate via de huid. Doordat ze maar traag afbreken, kunnen ze zich bij herhaaldelijke inname opstapelen in het lichaam.
No regret-maatregelen worden bepaald op basis van verschillende elementen: de gemeten concentraties in bodem en/of grondwater in het verkennend/oriënterend bodemonderzoek, de blootstellingswaarschijnlijkheid en de mogelijke aanwezigheid van kwetsbare groepen in de omgeving (bv. scholen of kinderdagverblijven). De perimeter met no regret-maatregelen wordt vanuit het voorzorgsprincipe in een brede perimeter rond de vervuilde site getrokken. Het is dus niet zeker zo dat elk perceel binnen de perimeter vervuild is. De no regret-maatregelen beperken blootstelling bij een mogelijke vervuiling. Het volgen ervan is iets waar men achteraf in elk geval geen spijt van zal hebben.
De no regret-maatregelen blijven gelden tot het beschrijvend bodemonderzoek meer duidelijkheid geeft over de precieze verspreiding van de vervuiling. Na het beschrijvend bodemonderzoek worden de no regret-maatregelen in de regel geschrapt. Er kunnen dan per perceel nog wel gebruiksadviezen gelden. Deze worden bepaald door OVAM. OVAM stuurt eigenaars hierover dan een brief met bijhorend bodemattest.
PFAS veroorzaakt geen acute gezondheidseffecten. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt wel dat langdurige blootstelling aan PFAS een rol kan spelen bij bepaalde gezondheidsproblemen, zoals hormoonverstoring of verhoogde cholesterolwaarden. Tegelijk kunnen deze klachten ook door vele andere factoren worden veroorzaakt.
Er bestaat daarom geen rechtstreeks één-op-éénverband tussen PFAS-blootstelling en specifieke gezondheidsklachten. Een langere blootstelling of een hogere PFAS-bloedwaarde betekent niet automatisch dat iemand gezondheidsproblemen zal ontwikkelen.
Omdat ook factoren zoals leefstijl (gezonde voeding, voldoende beweging, al dan niet roken, alcohol- en druggebruik), andere vervuilende stoffen in de omgeving en erfelijke aanleg een belangrijke invloed kunnen hebben, is het niet mogelijk om op basis van een vroegere PFAS-blootstelling het persoonlijke gezondheidsrisico van een individu nauwkeurig in te schatten.
Het is wel verstandig om bijkomende blootstelling aan PFAS zoveel mogelijk te beperken. Daarom raadt het Departement Zorg aan de zogenaamde no regret-maatregelen te volgen. Deze maatregelen helpen om de blootstelling verder te verminderen, ongeacht het individuele gezondheidsrisico.